Chuyên gia giáo dục Hoa Kỳ: Việt Nam chưa đủ tiềm lực cho đại học phi lợi nhuận

(GDVN) - Theo quan niệm của 1 chuyên gia giáo dục Hoa Kỳ, ngày nay điều kiện của Việt Nam chưa cho phép các trường đại học hoạt động và phát triển vững bền.

========> Tham khảo thêm: tìm gia sư giỏi

Dư luận vẫn đang hồ nghi về việc 1 số trường đại học dân lập tại Việt Nam tiêu dùng khái niệm “đại học không vì lợi nhuận” nhưng chưa được Bộ GD&ĐT công nhận.

Để có cái nhìn đa chiều, khách quan về “đại học không vì lợi nhuận” mà một số trường đại học đang tiêu dùng, Báo điện tử Giáo dục Việt Nam có cuộc nói chuyện với Tiến sỹ Natalie Phạm – chuyên gia giáo dục Hoa Kỳ, thành viên Hội đồng quản trị doanh nghiệp giải đáp Ma, Nguyen and Partners (Việt Nam)

Chuyên gia giáo dục Natalie Phạm có hơn 20 năm kinh nghiệm trong việc chủa quản giáo dục, buôn bán và hoạt động xã hội cùng lúc giải đáp cho nhiều trường quốc tế hoạt động tại Việt Nam.

Tiến sỹ Natalie Phạm đã trực tiếp giảng giải cho hơn 10.000 thầy giáo phổ thông trên cả nước Việt Nam nhằm góp phần cải thiện luôn luôn có chữ tín giảng dạy của đội ngũ người dạy học Việt.

PV: Theo bà, về thực chất thế nào được coi là 1 đại học không vì lợi nhuận hay phi lợi nhuận? Bởi theo tôi được biết, chỉ có các trường ở Hoa Kỳ do các nhà tư bản tình nguyện hiến tặng của nả đề ra đời mới hoạt động theo mô phỏng phi lợi nhuận đúng nghĩa. Ở châu Á đã có trường đại học phi lợi nhuận nào chưa?

Tiến sỹ Natalie Phạm: Tại Hoa Kỳ, 1 trường cao đẳng hoặc đại học phi lợi nhuận tái đầu cơ phần nhiều lợi nhuận vào việc thực hiện chỉ tiêu của trường và vận hành trường: lương giáo sư, giảng viên, cung cấp hoạt động ngoại khóa, thời cơ thực hành nghiên cứu, và duy trì hạ tầng.

Hoa Kỳ có ba loại trường học: công lập, dân lập phi lợi nhuận và tư thục vì lợi nhuận.





[center !important]Tiến sỹ Natalie Phạm, chuyên gia giáo dục Hoa Kỳ, người tham gia Hội đồng quản trị công ty tư vấn Ma, Nguyen and Partners (Vietnam)[/center !important]


Tại châu Á, đa phần các cơ sở vật chất cao đẳng, đại học đều được đầu cơ và trực thuộc nhà nước và trong nhiều năm quay lại đây, các trường vì lợi nhuận đã có sự phát triển rõ rệt.

Có thể thấy, pháp luật Việt Nam và Hoa Kỳ có định nghĩa khác nhau về phi lợi nhuận.

tương tự, tất cả các nước châu Á cũng có pháp luật khác nhau, định nghĩa khác nhau về cơ sở giáo dục. vì thế, việc hiểu rằng nhà nước ở tất cả quốc gia khác nhau xác nhận danh xưng phi lợi nhuận của các hạ tầng này 1 cách khác nhau là thiết yếu.

Quan sát Việt Nam, các chính sách và quyết định về mô phỏng này chưa rõ ràng dẫn đến tranh luận thế nào là đại học tư hay phi lợi nhuận. một phần nguyên nhân là chính sách chưa rõ ràng đã dẫn đến sự nhầm tưởng 1 số trường tư là phi lợi nhuận. Bà nhìn nhận việc này ra sao?

Tiến sỹ Natalie Phạm: Tôi tin rằng định nghĩa về phi lợi nhuận, dân lập, và chi tiết, hướng dẫn về việc Con số tài chính nên được bộc lộ rõ ràng và sáng tỏ. Đó là điều kiện chủ chốt để một trường phi lợi nhuận xây dựng thương hiệu và hoạt động theo đúng ý thức không vì lợi nhuận của nó.

Theo quan niệm của bà thì diễn biến Việt Nam bây giờ đã có đủ điều kiện để các trường phi lợi nhuận hoạt động chưa?

Tiến sỹ Natalie Phạm: Khoảng 380 năm trước, năm 1636, trường đại học phi lợi nhuận sớm nhất của Hoa Kỳ là trường Harvard được thành lập và hiện ngôi trường đã có 37,6 tỉ đô la Mỹ tiền trợ cấp.

giả định số tiền trợ cấp đó là tổng thu nhập quốc dân (GDP) của một nền kinh tế thì Harvard sẽ thuộc vị trí số 93/195 trên toàn cầu, hơn 1 nửa các nền kinh tế (theo Harvard năm 2015 và ngân hàng thế giới năm 2014).

Tại Hoa Kỳ, trong thập niên những năm 2000, 90% học sinh đăng ký theo học tại trường công và phi lợi nhuận. Để trợ giúp học sinh cả nước trả học phí, Bộ giáo dục Hoa Kỳ đã trợ cấp 133 tỉ USD trong cùng kì (Theo Văn phòng kế toán chính phủ Hoa Kỳ năm 2012)

Từ chứng dẫn trên, để các trường đại học phi lợi nhuận có thể hoạt động tốt tại Việt Nam, tôi tin rằng cần có các khoản tài trợ từ nhà nước, từ cộng đồng cựu học trò, cũng như các khoản đóng góp từ cộng đồng và một bộ máy quản lí quỹ tốt.

mặc dầu văn hóa Việt Nam rất coi trọng giáo dục nhưng Việt Nam vẫn là 1 quốc gia đang tăng trưởng với GDP là 171,1 tỉ đô la Mỹ (theo ngân hàng thế giới năm 2013).

Hơn nữa, trong các thập niên mới đây, chỉ có 1 số ít trong tổng dân số của Việt Nam tàng trữ được một lượng lớn của cải. Từ đó, có thể thấy, Việt Nam hiện chưa đủ tiềm lực kinh tế để các trường phi lợi nhuận hoạt động và lớn mạnh bền vững.

thời kì gần đây theo dõi báo chí tôi thấy có hiện tượng, tạm gọi là đánh tráo khái niệm, tức thị 1 trường đại học tư tự dưng “tự phong” là đại học phi lợi nhuận, Tiến sỹ Natalie Phạm thẩm định như thế nào về chuyện này?

Tiến sỹ Natalie Phạm: Điều 34, điều lệ các trường đại học ban hành tất nhiên quy chế số 70/2014 của Thủ tướng ngày 14/12/2014 có chỉ dẫn rõ ràng các giấy má và thủ tục để công nhận trường đại học tư thục hoạt động không vì lợi nhuận.

Đối với các trường đại học tư thục muốn chuyển sang mô hình hoạt động không vì lợi nhuận phải thực hành theo đúng quy chuẩn, thủ tục quyết định tại điều lệ, trong đó bao gồm có được sự đồng ý của đại diện tối thiểu 75% tổng số vốn góp của các thành viên góp vốn, trừ khi quy chế công ty và hoạt động của trường có quy chế tỷ lệ này cao hơn. Và điều này, theo tư nhân tôi Đánh giá là khó có thể đạt được.

giả thử việc chuyển đổi sang mô hình không vì lợi nhuận ở 1 trường dân lập đang hoạt động là điều khó thực hành, những nhà giáo dục nhiệt huyết với mô phỏng trường phi lợi nhuận có thể cân kể phương án kiếm tìm và kêu gọi nguồn tài tạm thời các mạnh thường quân để có mặt trên thị trường mới một trường phi lợi nhuận có vẻ khả thi hơn.

Bà có đồng tình rằng đã đến lúc Bộ GD&ĐT cần xử lý một số trường hợp cố tình phớt lờ các văn bản, quan niệm của cơ quan quản lý, tự phong phi lợi nhuận nhằm cam đoan luật pháp được thực thi nghiêm túc?

Tiến sỹ Natalie Phạm: Tôi tin rằng Bộ GD&ĐT và/hoặc ủy ban quần chúng. # tại nơi các trường hoạt động cần hành động quyết liệt để xử lý nghiêm các trường hợp cố ý vi phạm.

Đại học phi lợi nhuận là 1 mô hình lý tưởng mà phần đông nhà giáo dục muốn theo đuổi và sẽ rất khích lệ ví thử Việt Nam có được những trường đại học phi lợi nhuận đúng nghĩa.

Nhưng việc vun đắp và hoạt động trường đại học phi lợi nhuận phải được thực hành một cách trang nghiêm, rõ ràng và chân thực trên cơ sở vật chất tuân thủ các quy chế, chỉ dẫn của luật pháp hiện hành của Việt Nam.


Riêng các trường hợp lợi dụng sự sơ khai của bộ máy giáo dục Việt Nam, đánh tráo khái niệm phi lợi nhuận để nhằm những mục đích không chính đáng cần phải được xử lý triệt để và nghiêm minh, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm trang.
Nguồn: Tổng hợp trên mạng